Mijn koelkast vriest: oorzaken en oplossingen

De thermostaat schakelt de compressor aan en uit op basis van de temperatuur. Is hij defect, dan schakelt hij de compressor niet meer uit als de gewenste temperatuur bereikt is: de compressor draait continu en de koelkast vriest, ongeacht de ingestelde temperatuur. Bij oudere koelkasten is het een mechanische draaiknop, bij nieuwere zit de regeling op een printplaat (PCB).

Zo check je het:
• Zet de thermostaat op de warmste stand (het laagste cijfer) en wacht minstens een uur.
• Stopt de compressor nu en loopt de temperatuur op, dan werkt de thermostaat nog gedeeltelijk. Zet hem op de middenstand en meet na 24 uur met een losse thermometer.
• Blijft de compressor ook op de warmste stand draaien, dan is de thermostaat waarschijnlijk defect.
• Bij elektronische besturing: haal de koelkast 5 minuten uit het stopcontact. Blijft het probleem, dan is de thermostaat, de temperatuursensor of de printplaat defect.

Per merk: Bij Bosch- en Siemens-koelkasten met mechanische thermostaat hoor je normaal een zachte klik als de compressor schakelt; hoor je die niet meer, dan zit de thermostaat waarschijnlijk vast. Samsung-koelkasten met digitaal display tonen soms een foutcode (bijv. "Er" of een knipperende temperatuur) bij een defecte sensor.

gemiddeld

Gereedschap: kruiskopschroevendraaier, losse thermometer · Tijd: 15 tot 30 minuten (exclusief wachttijd)

De temperatuursensor meet de temperatuur in het koel- of vriesgedeelte en stuurt dat naar de elektronische besturing. Geeft hij een te hoge waarde door terwijl het al koud genoeg is, dan blijft de compressor draaien en vriest de koelkast. Dit speelt alleen bij elektronische besturing; bij een mechanische thermostaat zit de sensor in de thermostaat zelf.

Zo check je het:
• Kijk of de koelkast een foutcode op het display toont; veel merken geven een specifieke code bij een defecte sensor.
• Meet de werkelijke temperatuur met een losse thermometer. Een groot verschil met het display wijst op een defecte sensor.
• Meet de NTC-sensor door met een multimeter: de weerstand moet veranderen als de temperatuur verandert. Een vaste waarde duidt op een defecte sensor.

Per merk: Bij LG knippert het display of verschijnt een foutcode bij een onlogische sensorwaarde. Bij AEG en Electrolux zit de sensor vaak achter het achterpaneel in het koelgedeelte, bereikbaar door een paar schroeven te verwijderen.

gemiddeld

Gereedschap: kruiskopschroevendraaier, multimeter (optioneel), losse thermometer · Tijd: 20 tot 45 minuten

De luchtklep (damper of airflow control) tussen vriezer en koelgedeelte regelt hoeveel koude lucht het koelgedeelte instroomt. In webshops heet hij vaak klepthermostaat: dat is de mechanische uitvoering; nieuwere koelkasten hebben meestal een motorische klep. Loopt de klep vast in open stand, dan stroomt er continu ijskoude lucht in en vriest de koelkast, terwijl de vriezer normaal werkt. Vaak is het vlak bij de klep het koudst. Zit hij vast in gesloten stand, dan krijg je het omgekeerde: de koelkast koelt niet, de vriezer vriest wel.

Zo check je het:
• Zoek de luchtklep, meestal bovenin het koelgedeelte achter een afdekpaneel, soms zichtbaar als een opening met een schuifje of klepje.
• Luister of je de klep hoort bewegen als de koelkast koelt of net na het sluiten van de deur; bij elektronische kleppen hoor je een zacht klikje.
• Kun je het achterpaneel verwijderen, kijk dan of de klep vrij kan bewegen.
• Zit er ijs rond de klep, ontdooi de koelkast dan volledig.

gemiddeld tot gevorderd

Gereedschap: kruiskopschroevendraaier · Tijd: 30 tot 60 minuten

Vormt er zich na het ontdooien steeds weer een nieuwe laag ijs op de achterwand, dan werkt het automatische ontdooisysteem waarschijnlijk niet goed: de ontdooiverwarming, de ontdooitimer of de ontdooisensor is defect. Dit komt veel voor bij No Frost-koelkasten. Bij statische koeling (zonder No Frost) is een dun laagje rijp normaal; pas bij meer dan een halve centimeter die niet meer vanzelf smelt is er een probleem.

Zo check je het:
• Bekijk de ijslaag: een dunne laag die af en toe smelt is normaal, een dikke harde laag die alleen maar groeit niet.
• Ontdooi de koelkast volledig (stekker eruit, deuren open, 6 tot 8 uur wachten).
• Zet de koelkast weer aan en kijk na 48 uur of de ijslaag terugkomt.
• Komt het ijs snel terug, dan is waarschijnlijk de ontdooiverwarming, de ontdooitimer of de bimetaalschakelaar defect.

Per merk: Bij sommige Beko-koelkasten met statische koeling is periodiek handmatig ontdooien nodig; een ijslaag van meer dan 5 mm is het teken om te ontdooien.

eenvoudig (ontdooien), gevorderd (onderdelen vervangen)

Gereedschap: handdoeken · Tijd: 30 tot 60 minuten (exclusief wachttijd bij ontdooien)

Een beschadigd of vervuild deurrubber laat warme, vochtige lucht binnen die op de koude achterwand condenseert en bevriest, vooral rond de plek waar de afdichting het slechtst is. De compressor moet bovendien harder werken, waardoor de koelkast op sommige plekken te koud wordt en op andere juist warmer.

Zo check je het:
• Inspecteer het rubber op scheuren, vervorming, platte stukken en schimmel.
• Klem op verschillende plekken een vel papier tussen deur en frame. Trek je het er bij een dichte deur makkelijk uit, dan sluit het rubber niet goed.
• Reinig het rubber met lauwwarm water en een mild reinigingsmiddel.
• Controleer of de deur niet scheef hangt door een versleten scharnier.
• Test opnieuw met een vel papier. Blijft het probleem, dan is het rubber waarschijnlijk aan vervanging toe.

eenvoudig (reinigen) tot gemiddeld (vervangen)

Gereedschap: lauwwarm water, doek, eventueel schroevendraaier · Tijd: 10 minuten (reinigen), 30 tot 60 minuten (vervangen)