Je koelkast wordt niet koud, niet koud genoeg, of stopt plotseling compleet met koelen. Dat is een probleem dat je snel wilt oplossen, want eten kan bij een temperatuur boven de 7 °C al snel bederven. Hieronder bespreken we de meest voorkomende oorzaken, van een vervuilde condensor tot een defecte compressor, en leggen we per oorzaak stap voor stap uit hoe je erachter komt aan welk onderdeel het waarschijnlijk ligt.
Het koelmiddel in de meeste huishoudkoelkasten is R-600a (isobutaan), een brandbaar gas. Werkzaamheden aan het koelmiddelsysteem mogen uitsluitend worden uitgevoerd door een gecertificeerd koeltechnicus. Gebruik daarom ook geen scherpe voorwerpen om ijs van de verdamper te verwijderen, omdat je daarmee de koelmiddelleidingen kunt beschadigen.
Veilig werken: haal altijd eerst de stekker uit het stopcontact of zet de groep in de meterkast uit. Lees de disclaimer
Het juiste onderdeel voor jouw koelkast
Zoek op typenummer, dan zie je alleen de onderdelen die passen.
Zoek op typenummer
Mogelijke oorzaken, van meest naar minst waarschijnlijk
1. Verdamperventilator defect
kans: hoog
Zo controleer je het
De ventilator verspreidt de koude lucht van de verdamper door het koel- en vriesgedeelte. Is hij defect, dan bereikt de koude lucht het koelgedeelte niet meer, terwijl de vriezer vaak nog wel werkt. Je herkent het doordat het zachte gebrom van de ventilator ontbreekt of onregelmatig is.
Zo check je het:
• Open het vriesgedeelte en luister of je de ventilator hoort draaien. Bij de meeste modellen stopt de ventilator als je de deur opent; druk het deurtje van de lichtschakelaar in om een dichte deur te simuleren.
• Hoor je niets, verwijder dan het achterpaneel aan de binnenkant van het vriesgedeelte.
• Zit er ijs rond de ventilatorbladen dat de rotatie blokkeert? Ontdooi de koelkast dan volledig en controleer daarna of de ventilator weer draait.
• Draait de ventilator na het ontdooien nog steeds niet, dan is de ventilatormotor defect en moet hij worden vervangen.
Per merk: Bij Liebherr-koelkasten met NoFrost zit de verdamperventilator achter een afneembaar paneel in het vriesgedeelte. Bij LG-modellen met Linear Cooling is de ventilator relatief eenvoudig bereikbaar. Sommige Bosch- en Siemens-modellen hebben twee ventilatoren: een in het vriesgedeelte en een in het koelgedeelte.
Zelf te doen?
gemiddeld
Gereedschap: kruiskopschroevendraaier
·
Tijd: 20 tot 45 minuten
2. Thermostaat of temperatuursensor defect
kans: hoog
Zo controleer je het
De thermostaat (oudere modellen) of temperatuursensor (elektronische besturing) bepaalt wanneer de compressor aan- en uitschakelt. Schakelt het onderdeel de compressor te vroeg uit, dan haalt de koelkast de gewenste temperatuur niet; schakelt het hem niet meer in, dan stopt de koeling volledig. Je herkent dit aan een koelkast die niet kouder wordt dan bijvoorbeeld 10 graden, of helemaal niet meer koelt zonder zichtbare storing.
Zo check je het:
• Stel de koelkast in op de middelste stand en wacht 24 uur.
• Meet daarna de werkelijke temperatuur in het koelgedeelte met een losse thermometer.
• Bij een draaiknop: draai de thermostaat naar de koudste stand. Slaat de compressor nu aan en wordt de koelkast koud, dan werkt de thermostaat nog maar is hij niet goed gekalibreerd. Luister ook of je een klik hoort bij het draaien.
• Bij een elektronisch display: controleer of er een foutcode staat en probeer een reset door de koelkast 5 minuten uit het stopcontact te halen.
• Slaat de compressor na de reset nog steeds niet aan en verschijnt er geen foutcode, dan is waarschijnlijk de thermostaat, de sensor of de printplaat defect.
Per merk: Samsung-koelkasten tonen bij een sensorfout vaak een foutcode op het display (bijv. een knipperende temperatuurweergave of "Er"). Bij Bosch- en Siemens-modellen met mechanische thermostaat is de klik bij het schakelen een betrouwbaar signaal: geen klik betekent bijna altijd een defecte thermostaat.
Zelf te doen?
gemiddeld
Gereedschap: kruiskopschroevendraaier, losse thermometer
·
Tijd: 15 tot 30 minuten (excl. wachttijd voor temperatuurmeting)
3. Condensor vervuild
kans: middel
Zo controleer je het
De condensor voert de warmte uit de koelkast af naar de omgeving. Meestal is het een zwart rooster aan de achterkant, bij nieuwere modellen soms aan de onderkant. Is hij bedekt met stof, dierenharen of vet, dan raakt hij de warmte niet meer kwijt en wordt de koelkast niet koud genoeg. Dit is de meest voorkomende oorzaak, en tegelijk de eenvoudigste om op te lossen.
Zo check je het:
• Trek de stekker uit het stopcontact.
• Schuif de koelkast voorzichtig naar voren zodat je bij de achterkant kunt.
• Inspecteer de condensor (het zwarte rooster of de buizen aan de achterkant). Zit de condensor aan de onderkant, verwijder dan de afdekplaat onderaan de voorkant.
• Verwijder stof en vuil met een condensorborstel of de zachte borstel van een stofzuiger. Werk voorzichtig om de buizen niet te beschadigen.
• Zorg voor voldoende ventilatie rond de koelkast: minimaal 5 cm aan de achter- en bovenkant.
• Zet de koelkast weer aan en meet de temperatuur na 24 uur met een losse thermometer.
Per merk: Bij Samsung- en LG-koelkasten met de condensor aan de onderkant zit een uitneembaar rooster onderaan de voorkant. Bosch en Siemens raden aan de condensor minstens eenmaal per jaar te reinigen. Moet de condensor vervangen worden? Schakel dan een koeltechnicus in.
Zelf te doen?
eenvoudig
Gereedschap: condensorborstel of stofzuiger
·
Tijd: 15 tot 30 minuten
Geen onderdeel nodig.
4. Verdamper bevroren (ontdooiprobleem)
kans: middel
Zo controleer je het
Bij No Frost-koelkasten zit de verdamper achter een paneel in het vriesgedeelte. Is de ontdooiverwarming, de ontdooitimer of de bimetaalschakelaar defect, dan raakt de verdamper bedekt met een dikke laag ijs. Die blokkeert de luchtstroom en de koelkast wordt niet meer koud, ook al draait de compressor. Je merkt dat de koelkast geleidelijk steeds minder goed koelt.
Zo check je het:
• Verwijder het achterpaneel aan de binnenkant van het vriesgedeelte (meestal met een paar schroeven bevestigd).
• Controleer of de verdamper bedekt is met een dikke laag ijs. Een dun laagje rijp is normaal; een solide ijsblok wijst op een ontdooiprobleem.
• Ontdooi de koelkast volledig: stekker eruit, deuren open, handdoeken eronder. Reken op 6 tot 8 uur.
• Zet de koelkast weer aan. Komt de ijslaag binnen enkele dagen terug, dan is de ontdooiverwarming, de ontdooitimer of de bimetaalschakelaar defect.
Per merk: AEG-koelkasten met statische koeling hebben geen automatisch ontdooisysteem voor de verdamper; daar is periodiek handmatig ontdooien normaal. Bij Samsung-modellen kan de "Forced Defrost"-modus helpen: de toetsencombinatie staat in de handleiding.
Zelf te doen?
eenvoudig (ontdooien), gevorderd (onderdelen vervangen)
Gereedschap: handdoeken, kruiskopschroevendraaier, multimeter (voor het testen van de ontdooiverwarming)
·
Tijd: 6 tot 8 uur (ontdooien), 30 tot 60 minuten (onderdeel vervangen)
5. Compressor defect of koelmiddellek
kans: laag
Zo controleer je het
De compressor pompt het koelmiddel rond. Is hij defect, dan koelt de koelkast niet; je hoort dan geen gebrom meer, of een klik waarna hij steeds weer uitvalt. Bij een koelmiddellek draait de compressor wel, maar is er te weinig koelmiddel; soms zie je een olieachtige vlek op de verdamper of leidingen. Dit is de meest ernstige en kostbare oorzaak en mag alleen door een gecertificeerd koeltechnicus worden verholpen.
Zo check je het:
• Luister bij de achterkant: hoor je het bromgeluid van de compressor? Zo niet, dan start hij niet.
• Hoor je herhaaldelijk een klik gevolgd door stilte? Dan lukt het starten niet; dat kan wijzen op een defect startrelais of een vastgelopen compressor.
• Voelt de compressor (de zwarte cilinder aan de achterkant) heet aan terwijl er niet gekoeld wordt? Dat wijst op een interne storing.
• Controleer de leidingen op olievlekken of beschadigingen. Een zwakke chemische geur kan wijzen op lekkend koelmiddel.
Per merk: Dometic-koelkasten (veel in campers en caravans) werken met absorptiekoeling in plaats van een compressor; controleer daar de gasvoorziening of het verwarmingselement. Moet de compressor vervangen worden? Schakel dan een koeltechnicus in.
Zelf te doen?
koeltechnicus
Geen onderdeel nodig.
Verschilt het per merk of type?
De technische principes zijn bij alle merken gelijk, maar de toegankelijkheid van onderdelen en de beschikbare diagnostische hulpmiddelen verschillen.
Samsung-koelkasten met digitaal display bieden uitgebreide zelfdiagnose: foutcodes geven vaak direct aan welk onderdeel het probleem veroorzaakt. Modellen met Twin Cooling Plus hebben twee onafhankelijke koelcircuits. Wordt alleen het koelgedeelte niet koud, dan ligt het aan de verdamper of ventilator van dat circuit, niet aan de compressor.
Onderdelen voor je Samsung koelkast ›
Officiële service van Samsung
AEG-koelkasten met statische koeling (zonder No Frost) hebben geen verdamperventilator. Een bevroren verdamper is daar zelden de oorzaak, een vervuilde condensor des te vaker. AEG benadrukt het belang van voldoende ventilatie rond het apparaat.
Onderdelen voor je Aeg koelkast ›
Officiële service van Aeg
Bosch-koelkasten met VitaFresh hebben een aparte koelzone voor groenten en fruit. Is specifiek deze zone niet koud genoeg, controleer dan eerst de instelling van de VitaFresh-lade. Bij mechanische thermostaten is de hoorbare klik bij het schakelen een betrouwbaar signaal dat de thermostaat werkt.
Onderdelen voor je Bosch koelkast ›
Officiële service van Bosch
LG-koelkasten met Linear Inverter Compressor regelen het toerental variabel. Geeft de temperatuursensor een fout signaal, dan kan de compressor op een te laag toerental draaien. Veel modellen hebben Smart Diagnosis, via de app of telefonisch.
Onderdelen voor je LG koelkast ›
Officiële service van LG
Liebherr-koelkasten met NoFrost hebben een goed bereikbare verdamperventilator achter een afneembaar paneel. De condensor zit vaak als zichtbaar rooster aan de achterkant, wat schoonmaken relatief eenvoudig maakt. De handleiding bevat een uitgebreide lijst met foutcodes.
Onderdelen voor je Liebherr koelkast ›
Officiële service van Liebherr
Bij Beko-koelkasten met statische koeling is het belangrijk de condensor regelmatig te reinigen. Bij No Frost-modellen is de ontdooiverwarming een bekend aandachtspunt: controleer bij koelproblemen altijd of de verdamper niet bevroren is.
Onderdelen voor je Beko koelkast ›
Officiële service van Beko
Wat kost het: onderdeel, monteur of nieuw?
| Oplossing |
Onderdeel |
Zelf doen |
Met monteur |
| Condensor vervuild |
Geen (schoonmaken) |
n.v.t. |
n.v.t. |
| Verdamper bevroren (ontdooien) |
Geen (ontdooien) |
n.v.t. |
n.v.t. |
| Ontdooiverwarming defect |
€ 20 tot € 60 |
€ 20 tot € 60 |
€ 110 tot € 190 |
| Ontdooitimer defect |
€ 15 tot € 45 |
€ 15 tot € 45 |
€ 100 tot € 170 |
| Verdamperventilator defect |
€ 20 tot € 70 |
€ 20 tot € 70 |
€ 110 tot € 180 |
| Thermostaat defect |
€ 15 tot € 50 |
€ 15 tot € 50 |
€ 100 tot € 175 |
| Temperatuursensor (NTC) defect |
€ 10 tot € 40 |
€ 10 tot € 40 |
€ 90 tot € 160 |
| Startrelais defect |
€ 15 tot € 40 |
€ 15 tot € 40 |
€ 100 tot € 165 |
| Compressor defect |
€ 80 tot € 250 |
Niet zelf te doen |
€ 250 tot € 500 |
| Koelmiddellek |
n.v.t. |
Niet zelf te doen |
€ 200 tot € 450 |
indicatief
De monteurkosten zijn inclusief onderdeel, arbeidsloon en voorrijkosten. De werkelijke kosten variëren per merk, model en regio.
Conclusie: Bij een defecte condensor, compressor of een koelmiddellek loont het de moeite om de reparatiekosten af te wegen tegen een nieuw apparaat, zeker als de koelkast ouder is dan 8 à 10 jaar. Nieuwere modellen zijn aanzienlijk energiezuiniger, wat de hogere aanschafprijs op termijn compenseert door lagere stroomkosten.
Het juiste onderdeel voor jouw koelkast
Zoek op typenummer, dan zie je alleen de onderdelen die passen.
Zoek op typenummer
Deze informatie is met zorg samengesteld op basis van de documentatie van fabrikanten en onze eigen ervaring. Werk je zelf aan een apparaat, dan doe je dat op eigen risico. Werk nooit aan een apparaat dat onder spanning staat en schakel bij gas, koudemiddel of twijfel een erkend monteur in.